xrysopoulos 2020n

ΡΟΗ 24/7:

26 Ιουνίου: Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών

pag im nark 22 2 main 1024x482

Ανησυχητικά τα στοιχεία για τη χρήση στους νέους

H 26η Ιουνίου καθιερώθηκε ως η «Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών και της Παράνομης Διακίνησής τους» το 1987 από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ με σκοπό, την ευαισθητοποίηση της παγκόσμιας κοινότητας για την αντιμετώπιση της μάστιγας των ναρκωτικών. Ημέρα ευαισθητοποίησης για τις αιτίες του προβλήματος αυτού που ταλανίζει την κοινωνία και ιδιαίτερα του πιο ζωντανού και δυναμικού της κομματιού, της νεολαίας. Χρέος όλων μας, πρωτίστως όμως της πολιτείας, η αντιμετώπιση των αιτιών στην ρίζα του προβλήματος που αφορά κυρίως στην οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα.

Οι χρήστες εξαρτησιογόνων ουσιών ακολουθούν ένα μοναχικό ταξίδι, βυθισμένοι στο σκοτάδι. Tα τελευταία χρόνια πολλές οργανώσεις αντικαθιστούν το «κατά» με «δράση για» και οργανώνουν εκδηλώσεις ενημέρωσης για τη μείωση της βλάβης, το στιγματισμό και την περιθωριοποίηση ευάλωτων ομάδων. Έχει πλέον αποδειχθεί ότι η προβληματική χρήση ψυχοδραστικών ουσιών είναι ζήτημα δημόσιας υγείας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δεν αντιμετωπίζεται με ποινική καταστολή. Όπου οι κυβερνήσεις επιμένουν σε τιμωρητικές πρακτικές, οι συνέπειες είναι ολέθριες για τα άτομα που κάνουν προβληματική χρήση, τις οικογένειές τους και την κοινωνία, με αύξηση των θανάτων και της παραβατικότητας, του εγκλήματος του λαθρεμπορίου και της κοινωνικής αδικίας.

Όπως προκύπτουν από το αποτέλεσμα της έρευνας του ESPAD 2019 Η συντριπτική πλειονότητα των μαθητών 16-18 ετών στην Ελλάδα (84,1%) το 2019 δεν έχουν κάνει ποτέ χρήση παράνομων ουσιών. Χρήση κάποιας παράνομης ουσίας έχει κάνει σχεδόν ένας στους 6 (15,9%, Ένας στους 7 (14,7%) έχει κάνει χρήση κάνναβης -με μεγάλη διαφορά τη δημοφιλέστερη παράνομη ουσία-, με τα 2/3 εξ αυτών (9,7%) να έχουν επαναλάβει τη χρήση της τουλάχιστον 3 φορές. Σε ποσοστό 4,8% αναφέρεται χρήση κάποιας παράνομης ουσίας εκτός κάνναβης. Εξαιρουμένης της κάνναβης (συνθετικής ή μη), για καμία παράνομη ουσία ξεχωριστά ο επιπολασμός δεν ξεπερνά το 2019 το 2,5%. Ωστόσο, εκτός των παράνομων ουσιών, σχεδόν ένας στους 8 (12,9%) έχει κάνει χρήση κάποιας εισπνεόμενης ουσίας (το 4,8% πολύ πρόσφατα). Στους περισσότερους από τους παραπάνω δείκτες, η περιοχή της Θεσσαλονίκης παρουσιάζει υψηλότερα ποσοστά συγκριτικά με τις Λοιπές περιοχές (σε κάποιους, και συγκριτικά με την περιοχή της Αττικής). Επιπλέον, ένας στους 8 μαθητές 16-18 ετών (12,6%) έχει κάνει χρήση κάνναβης κατά τους τελευταίους 12 μήνες (πρόσφατη χρήση) και σχεδόν ένας στους 12 (8,1%) έχει επαναλάβει τη χρήση τουλάχιστον 3 φορές κατά τη ίδια περίοδο. Ένας στους 13 (7,7%) έχει κάνει χρήση κάνναβης πολύ πρόσφατα, τις 30 τελευταίες ημέρες, με περισσότερους από τους μισούς εξ’ αυτών (4,3%) να έχουν επαναλάβει τη χρήση τουλάχιστον 3 φορές κατά τη ίδια περίοδο.

Τα ποσοστά για την πρόσφατη, την πολύ πρόσφατη και την επαναλαμβανόμενη χρήση παράνομων ουσιών είναι σημαντικά υψηλότερα στην ηλικία των 17 συγκριτικά με εκείνη των 16 και ακολούθως στην ηλικία των 18 συγκριτικά με εκείνη των 17. Το παραπάνω είναι ενδεικτικό υψηλής επίπτωσης και αυξημένου κινδύνου για εμφάνιση προβλημάτων από τη χρήση παράνομων ουσιών και άλλων επικίνδυνων συμπεριφορών κατά την ενήλικη ζωή τους. Όπως και σε άλλες συμπεριφορές που διερευνώνται στην έρευνα αυτή η χρήση παράνομων ουσιών αναφέρεται σε σημαντικά υψηλότερα (εδώ, σε πολλές περιπτώσεις διπλάσια) ποσοστά στα αγόρια συγκριτικά με τα κορίτσια -ενδεικτικό της ανάγκης για ανάπτυξη παρεμβάσεων πρόληψης και προαγωγής της υγείας- οι οποίες να πρέπει ενδεχομένως να είναι επικεντρωμένες στο φύλο. Οι παραπάνω διαφορές στα επίπεδα επιπολασμού ανάμεσα στις ηλικίες και τα φύλα συνοδεύονται κι από αντίστοιχες διαφορές στις αντιλήψεις περί επικινδυνότητας από τη χρήση παράνομων ουσιών. Συγκεκριμένα, σε όλες τις περιπτώσεις, η δοκιμή, η περιστασιακή και η συστηματική χρήση της κάνναβης θεωρείται «ακίνδυνη» από σημαντικά υψηλότερα ποσοστά αγοριών από ό,τι κοριτσιών και από σημαντικά υψηλότερα ποσοστά 18χρονων από ό,τι 17χρονων, αλλά και 17χρονων από ό,τι 16χρονων—ενδεικτικό συσχέτισης της χρήσης και των αντιλήψεων στον πληθυσμό αυτόν. Τα στοιχεία για το 2019 δείχνουν ότι η χρήση παράνομων ουσιών είναι περισσότερο διαδεδομένη στους μαθητές οικογενειών από αναλογικά ‘υψηλότερο’ οικονομικό επίπεδο. Ωστόσο, οι μαθητές οικογενειών από αναλογικά ‘χαμηλότερο’ οικονομικό επίπεδο παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά σε δείκτες υψηλότερου κινδύνου όπως την πολύ πρόσφατη χρήση κάνναβης, την πολύ πρόσφατη επανάληψη της χρήσης της ουσίας και τη χρήση έστω και μία φορά σε όλη τη ζωή ουσιών εκτός κάνναβης (αν και συγκριτικά μόνο με τους ομοτίμους τους από οικογένειες με ‘μέσο’ οικονομικό επίπεδο). Σε συμφωνία με προηγούμενες διαπιστώσεις, τη συστηματική χρήση κάνναβης τη θεωρούν «ακίνδυνη» σε υψηλότερο ποσοστό οι μαθητές οικογενειών από αναλογικά ‘χαμηλότερο’ οικονομικό επίπεδο, συγκριτικά με τους ομοτίμους τους από οικογένειες με ‘μέσο’ οικονομικό επίπεδο. Σε επίπεδο Περιφερειών, όπως και με το κάπνισμα οι Ιόνιοι Νήσοι εμφανίζονται με τα υψηλότερα ποσοστά σε όλους τους δείκτες που αφορούν τις παράνομες ουσίες. Η Περιφέρεια της Αττικής και εκείνη του Ν. Αιγαίου εμφανίζονται με συγκριτικά υψηλότερα ποσοστά μαζί με το Ιόνιο σε 5 δείκτες, ενώ ακολουθούν σε συχνότητα η Κεντρική Μακεδονία (περιλαμβάνει τη Θεσσαλονίκη). Είναι χαρακτηριστικό ότι παντού όπου ο 15,9 14,7 6,2 4,8 9,7 12,6 8,1 7,74,30 2 4 6 8 10 12 14 16 18 Παράνομη ουσία* ≥1 φορά Κάνναβη ≥1 φορά Συνθετικά κανναβινοειδή ≥1 φορά Παράνομη ουσία εκτός κάνναβης ≥1 φορά Κάνναβη ≥3 φορές Κάνναβη τους τελ. 12 μήνες Κάνναβη ≥3 φορές τους τελ. 12 μήνες Κάνναβη τις τελ. 30 ημέρεςΚάνναβη≥3 φορές τις τελ. 30 ημέρες(%) Χρήση παράνομων ουσιών στους μαθητές 16-18 ετών στην Ελλάδα ESPAD-GR 2019 | ΕΠΙΨΥ *Οποιαδήποτε εκ των κάνναβη, κοκαΐνη, κρακ, έκσταση, αμφεταμίνη, μεθαμφεταμίνη, LSD ή κάποιο άλλο παραισθησιογόνο, ηρωίνη, κεταμίνη ή GHB. Σύνοψη των Κύριων Ευρημάτων της Έρευνας ESPAD-GR 2019 Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας, Νευροεπιστημών & Ιατρικής Ακριβείας «Κώστας Στεφανής» | ΕΠΙΨΥ 8 επιπολασμός της χρήσης είναι υψηλότερος, υψηλότερα είναι και τα ποσοστά των μαθητών που θεωρούν τη δοκιμή, την περιστασιακή και τη συστηματική χρήση της κάνναβης «ακίνδυνη». Είναι ενθαρρυντικό ότι στους 16χρονους (και στα δύο φύλα), ο επιπολασμός της χρήσης παράνομων ουσιών δεν έχει αυξηθεί την τελευταία 8ετία –το 2019 ήταν υψηλότερος μόνο σε σύγκριση με 2003. (Ειδικά για την κάνναβη, το ποσοστό της χρήσης ήταν υψηλότερο μόνο σε σύγκριση με πριν από μία 25ετία. Για την ίδια ηλικιακή ομάδα αυξήσεις δεν έχουν παρατηρηθεί την τελευταία 35ετία ούτε και στον επιπολασμό της χρήσης (έστω και μία φορά) παράνομων ουσιών εκτός κάνναβης. Μάλιστα, το ποσοστό της χρήσης τους είναι μειωμένο, συγκριτικά με πριν από μία 8ετία. Σε συνδυασμό, τα παραπάνω είναι ενδεικτικά διατήρησης της επίπτωσης σε αυτήν την ηλικία σε σταθερά επίπεδα. Ωστόσο, το παραπάνω αποτελεί ένα μέρος μόνον της γενικής εικόνας για τη χρήση παράνομων ουσιών στους 16χρονους στην Ελλάδα. Διότι, το ποσοστό των 16χρονων που αναφέρουν επανάληψη της χρήσης κάνναβης κατά τους τελευταίους 12 μήνες, αν και χαμηλό, παρουσιάζεται αυξημένο το 2019 (4,6%), συγκριτικά με πριν από μία 8ετία (3,1%). Αυτό, σε συνδυασμό με το ότι το 2019 συνεχίστηκε η σταδιακή αλλά σημαντική αύξηση του ποσοστού των 16χρονων που θεωρούν «ακίνδυνη» τη χρήση κάνναβης, «εύκολη» την πρόσβαση στην κάνναβη και χρήση της ουσίας στο φιλικό τους περιβάλλον, αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για εμφάνιση μια ομάδας νεαρών ενηλίκων που αντιμετωπίζουν προβλήματα από τη χρήση παράνομων ουσιών. Χαρακτηριστικά, το 2019 σχεδόν οι δύο στους 5 16χρονους που έχουν κάνει πρόσφατη χρήση κάνναβης βρίσκονται βάσει ειδικής κλίμακας σε υψηλό κίνδυνο για εμφάνιση προβλημάτων που συνδέονται με τη χρήση της ουσίας— με το ποσοστό αυτό να εμφανίζεται αυξημένο συγκριτικά με πριν από μία 8ετία.

Πάντως, όπως και στην περίπτωση του καπνίσματος, σε κανέναν δείκτη χρήσης ουσιών που εξετάζεται στην έρευνα αυτήν, οι 16χρονοι στη χώρα μας δεν εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά συγκριτικά με το σύνολο των χωρών που συμμετέχουν στην πανευρωπαϊκή έρευνα ESPAD. Μοναδική εξαίρεση αποτελούν οι εισπνεόμενες ουσίες, για τις οποίες η Ελλάδα εμφανίζει υψηλότερο ποσοστό χρήσης.

O Αντόνιο Γκουτέρες, ΓΓ ΟΗΕ, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών και της Παράνομης Διακίνησής ανέφερε τους τρόπους αντιμετώπισης του δυσεπίλυτου προβλήματος με τις ακόλουθες ενέργειες:

"Πρώτον, με την πάταξη της διακίνησης ναρκωτικών και αυτών που κερδίζουν από την ανθρώπινη δυστυχία. Δεύτερον, διασφαλίζοντας ότι όσοι χρειάζονται θεραπεία θα τη λαμβάνουν. Όσοι αναπτύσσουν εθισμό στα ναρκωτικά είναι πρώτα απ’ όλα ασθενείς και θύματα. Αυτή η προσέγγιση πέτυχε και η χρήση ναρκωτικών μειώθηκε σημαντικά, κυρίως μεταξύ των νέων. Μαζί, μπορούμε να αναπτύξουμε βιώσιμες εναλλακτικές στην καλλιέργεια των παράνομων ναρκωτικών, να αντιμετωπίσουμε την διακίνηση ναρκωτικών και το οργανωμένο έγκλημα και να βελτιώσουμε την αντίδραση της δικαιοσύνης όπως και την πρόληψη, την θεραπεία και τις υπηρεσίες αποτοξίνωσης από τη χρήση ναρκωτικών και τις σχετικές με τον HIV παρεμβάσεις. Αυτό μπορούμε να το πετύχουμε με τρόπους που χαρακτηρίζονται από ευαισθησία για τις ανάγκες των γυναικών, των νέων και των περιθωριοποιημένων ομάδων, με τρόπους που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα".

επιστροφή στην κορυφή

xrysopoulos